ساخت ساز

گچ چیست

دسته‌بندی نشده

31 آگوست 2020 116 بازدید
ساخت ساز
گچ

گچ چیست

گچ ماده ای است معدنی که به صورت سنگ‌گچ در طبیعت یافت می شود .سنگ٬گچ کلسیم سولفات آبدار طبیعی است و دارای چندین فرم بلوری است . سنگ‌گچ به صورت لایه های نسبتاً ضخیم در پوسته زمین یافت می شود . و از لحاظ فراوانی در طبیعت در رتبه پنجم قرار دارد .

گچ‌یکی از مصالح پر کاربرد در صنایع مختلف می باشد که البته بیشترین مصرف آن ، با توجه به ویژگی هایی که دارد  مربوط به صنعت ساختمان سازی است .

قدمت استفاده از گچ به حدود 5 هزار سال قبل می رسد . و جزء سنگ های رسوبی محسوب می شود .

انواع سنگ گچ :

سنگ‌گچ بلوری : از هیدروسولفات کلسیم تشکیل شده و به صورت لایه لایه و یا به صورت سنگ ابریشمی یافت می شود .

سنگ‌گچ غیر بلوری : این نوع سنگ‌گچ که بیشتر برای تولید گچ به کار می رود از فراوان ترین نوع سنگ‌گچ در طبیعت می باشد .

سنگ‌گچ مرمری : بیشتر برای تولید وسایل تزئینی به کار می رود .

سنگ‌گچ خالص : سفید رنگ است ولی به دلیل میل ترکیبی شدید به طور خالص یافت نمی شود و بیشتر به صورت ترکیب با آهک و خاک رس یا ترکیب با کربن یا اکسید های آهن وجود دارند .

خالص بودن سنگ‌گچ بر پایه در صد کانی ژیپس  تعیین می گردد .

تهیه گچ :

سنگ‌گچ با روش ها و ابزارهای مختلف از معدن استخراج شده و در همان محل و یا در کارخانه توسط سنگ شکن های چکشی  به کلوخه هایی در حدود 40 سانتی متر خرد می شوند و سپس با انتقال به سنگ شکن های فکی آنها را تا ابعاد چند میلی متر ریز می کنند . و برای ذخیره به سیلوها می فرستند. سپس توسط تسمه های نقاله  به کوره های‌گچ پزی منتقل می کنند . تا در دمای حدود 180 درجه سانتی گراد حرارت دهند . پس از طی مراحل پخت  آن را با آسیاب های مخصوص به صورت پودر می آوردند. گچ‌مرغوب باید کمتر از 15/0 میلی متر باشد .

گچ

انواع کوره های گچ پزی :

  1. کوره های چاهی :

از قدیمی ترین انواع کوره گچ پزی در ایران می باشد . در این کوره ها که مانند تنور می باشد حرارت قابل کنترل نیست به همین سبب با توجه به دماهای مختلف همه نوع سنگ‌گچ از گچ‌پخته تا گچ‌ساختمانی ، گچ‌تشنه ، گچ‌سوخته ، انیدریت و سنگ‌گچ تجزیه شده ، به دست می آید .

محصول این کوره ها با توجه به یکنواخت نبودن آن ، مرغوب نیستند .

  1. کوره های تاوه ای :

سنگ گچ ریز شده بر روی سینی های بزرگ ریخته شده و در این کوره ها قرار می گیرد . در این کوره ها دستگاهی تعبیه شده که دانه های سنگ‌گچ را هم می زند تا حرارت به طور یکنواخت به همه دانه ها برسد .

  1. کوره های گردنده خفته :

این کوره ها به صورت استوانه ای خفته ، که با افق حدود 4 درجه شیب دارد حول محور خود می چرخد . توسط این عمل کلوخه های سنگ‌گچ در حین پخته شدن به جلو هدایت می شوند و پس از خروج از کوره با دمیدن هوای سرد آنها را خنک می کنند . و سپس به آسیاب هدایت می شوند .

حرارت این کوره ها قابل کنترل بوده و در نتیجه محصول به دست آمده یکنواخت و مرغوب می باشد . کار این کوره ها می تواند به صورت پیوسته و بدون وقفه انجام گیرد . بدین صورت که هر چقدر محصول به جلو رانده می شود می توان به همان نسبت کوره را بارگیری نمود .

خصوصیات و ویژگی های گچ :

  • زمان گیرش

گچ از مصالح زودگیر بوده و پس از اختلاط با آب حداقل زمان گیرش اولیه‌گچ ساختمانی معمولی حدود 4 و حداکثر آن 8 تا 10 دقیقه می باشد . و زمان گیرش اندود گچ حداقل 8 و حداکثر آن 60 دقیقه می باشد . البته با افزودن بعضی از مواد ، ورز دادن بیش از حد و افزایش میزان آب ، می توان آن را کندگیر کرد .

  • جمع شدگی

گچ‌ساختمانی پدیده انقباض شدگی در مورد گچ وجود ندارد . گچ‌ساختمانی یک درصد افزایش حجم دارد و در نتیجه  سطحی که‌گچ بوجود می آورد به علت نداشتن سوراخ های ریز ، یک سطح صاف و بهداشتی بوده و می توان از آن برای پوشش دهی سطوح وسیع بدون درز انبساط استفاده کرد .

  • مقاوم در برابر آتش

می تواند به صورت لایه ای محافظ عمل کند .

  • مقاومت گچ :

این ویژگی ، به مقدار آب و همچنین به دمایی که در آن گیرش بوجود می آید بستگی دارد . مقاومت گچ به سرعت زیاد شده و سپس ثابت می ماند .

  • واکنش در برابر رطوبت :

گچ در برابر رطوبت مقاومت ندارد و همین مسئله از معایب گچ به شمار می آید . مگر گچ های مخصوصی که با افزودن ترکیبات پلیمری به آن ،  برای همین منظور در کارخانه ها تولید می شود .

  • سایر خواص :

یکی از امتیازات‌گچ ، سبک بودن آن است .

سطوح گچی در برابر انتقال حرارت و صدا به عنوان عایق عمل می کند .

ارزان و فراوان است .

رنگ سفید آن خوش آیند است .

فلزات را سولفاته می کند و در نتیجه برای پوشش دهی بر روی فلزات باید از قبل آنها را ضد زنگ زد .

خاصیت شکل پذیری دارد و در نتیجه می توان از آن شکل ها و نقش های زیبا ایجاد کرد .

کاربرد گچ :

گچ‌ در صنایع مختلف به کار می رود .

  1. ساختمان سازی : برای اندود ، سفید کاری ، تولید قطعات پیش ساخته و گچبری های تزئینی ، عایق صوتی و حرارتی ،  مجسمه سازی و … به کار می رود .
  2. صنعت کاشی و سرامیک
  3. صنعت سیمان
  4. شیشه گری
  5. ریخته گری
  6. کشاورزی : تهیه کود و سم های شیمیایی ، تامین کلسیم و سولفور مورد نیاز گیاهان ، بهبود بخشیدن به خاک ، خنثی کردن سدیم در خاک های قلیایی و …..
  7. پزشکی
  8. کاغذ سازی : برای شفاف کردن کاغذ
  9. پتروشیمی

انواع ملات های‌ گچ :

ملات گچ و خاک ، ملات‌گچ ،‌گچ مرمری ، گچ‌و ماسه ، و گچ‌کشته از انواع ملات گچی هستند.

گچ کشته چیست ؟

چون سرعت گیرش‌گچ بسیار زیاد است ، به وسیله ورز دادن خیلی زیاد ( حدود 10 تا 12 دقیقه ) و افزایش میزان آب ، آن را کندگیر می نمایند . به این ملات ، گچ‌کشته می گویند و برای اندود نهایی در سفید کاری دیوارها به کار می رود .

شرایط نگهداری‌ گچ :

به علت میل ترکیبی زیاد‌گچ ، اگر به صورت فله می باشد باید سریع مصرف شوند و اگر پاکتی و کیسه ای باشد در صورت رعایت کردن اصول انبار کردن آن ، می توان تا یک سال  نگهداری کرد .

در شرایط بدون رطوبت و رعایت میزان فاصله 10 تا 20 سانتی متری از سطح زمین و دیوارها ، باید نگهداری شود

اشتراک گذاری Telegram Facebook WhatsApp Twitter

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *